Lech Bądkowski. Człowiek z przyszłości.
Żołnierz, pisarz, publicysta, działacz kaszubsko-pomorski i jeden z uczestników wydarzeń Sierpnia ’80. Lech Bądkowski (1920–1984) był człowiekiem, którego życiorys trudno zamknąć w kilku zdaniach. Walczył pod Narwikiem, został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, przygotowywał się do służby jako cichociemny, a po wojnie angażował się w sprawy Pomorza i budowanie świadomej wspólnoty regionalnej.
W sierpniu 1980 roku został rzecznikiem prasowym Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej. Przez całe życie pozostawał wierny swoim przekonaniom, nie godząc się na niesprawiedliwość, cenzurę i ograniczanie wolności. Miał własną wizję Polski i Pomorza, a wiele jego idei wyprzedzało czasy, w których przyszło mu żyć.
Ale kim był poza oficjalnymi biografiami i historycznymi opracowaniami?
Historia opowiedziana z rodzinnej perspektywy
Film dokumentalny „Lech Bądkowski. Człowiek z przyszłości” to próba poznania bohatera nie tylko przez pryzmat jego działalności publicznej, ale również życia prywatnego.
Szczególną rolę w tej opowieści odgrywa jego wnuczka, Miłosława Kosmulska. Urodziła się już po śmierci dziadka, nigdy więc nie miała okazji poznać go osobiście. Jego obraz budowała na podstawie rodzinnych opowieści, wspomnień bliskich oraz relacji ludzi, którzy go znali.
Pomysł na realizację filmu pojawił się w 2025 roku, podczas podróży twórców kanału „Stary Ziomek i Morze” do norweskiego Narwiku. Spotkanie z Miłosławą i rozmowy o jej dziadku stały się początkiem wspólnego projektu.
W filmie poznajemy kolejne etapy życia Bądkowskiego – od doświadczeń wojennych, przez działalność literacką i publicystyczną, po jego zaangażowanie w sprawy Pomorza i wydarzenia Sierpnia ’80. Nie brakuje również opowieści o rodzinie, przyjaźniach, charakterze i trudnych wyborach.
Człowiek, a nie pomnik
Nie chcieliśmy tworzyć kolejnego pomnikowego portretu. Lech Bądkowski był postacią nietuzinkową, ale jak każdy człowiek miał swoje zalety, słabości i nieoczywiste strony osobowości.
Dlatego w filmie ważne miejsce zajmują wspomnienia osób, które znały go osobiście. Wśród rozmówców znaleźli się Sławina Kosmulska, Sławomir Kosmulski, Hubert Lewna, Alina Kietrys, czy Maria Mrozińska oraz Lech Parell.
Ich opowieści pozwalają spojrzeć na Bądkowskiego z różnych perspektyw. Zobaczyć nie tylko człowieka zaangażowanego w sprawy publiczne, ale również ojca, dziadka, przyjaciela i człowieka, który podejmował niełatwe życiowe decyzje. To także opowieść o pamięci i o tym, jak kolejne pokolenia odkrywają przeszłość i próbują zrozumieć ludzi, których nie zdążyły poznać.
Dlaczego warto pamiętać o Lechu Bądkowskim?
Lech Bądkowski był jednym z ważnych rzeczników podmiotowości Pomorza. Wierzył w samorządność, odpowiedzialność obywatelską i prawo regionalnych wspólnot do decydowania o własnej przyszłości. Jego działalność i poglądy pozostają interesującym punktem odniesienia również dzisiaj.
To właśnie dlatego warto wracać do jego historii. Nie tylko po to, by przypominać wydarzenia, w których uczestniczył, ale również by zastanowić się nad ideami, które głosił, i wartościami, którym pozostał wierny.
Film „Lech Bądkowski. Człowiek z przyszłości” jest próbą takiego spojrzenia. To opowieść o wolności, niezależności, Pomorzu i człowieku, który nie chciał jedynie wspominać przeszłości, lecz przede wszystkim myślał o przyszłości.
Zapraszamy do obejrzenia filmu.
Film zrealizowała Fundacja Dziedzictwo Audiowizualne Movie Pomorze.
Zadanie publiczne finansowane ze środków otrzymanych od Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
